6.11. De slaap

Hadieth 73

وَعَنْ مُعَاوِيَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلى الله عليه وسلم «الْعَيْنُ وِكَاءُ السَّهِ، فَإِذَا نَامَتْ اَلْعَيْنَانِ اِسْتَطْلَقَ اَلْوِكَاءُ». رَوَاهُ أَحْمَدُ، وَالطَّبَرَانِيُّ وَزَادَ «وَمَنْ نَامَ فَلْيَتَوَضَّأْ». وَهَذِهِ اَلزِّيَادَةُ فِي هَذَا اَلْحَدِيثِ عِنْدَ أَبِي دَاوُدَ مِنْ حَدِيثِ عَلِيٍّ دُونَ قَوْلِهِ: «اِسْتَطْلَقَ اَلْوِكَاءُ». وَفِي كِلا الْإِسْنَادَيْنِ ضَعْف.

Mu3aawiyah radiya-llaahu 3anhu heeft verhaald, hij zei: de Boodschapper van Allaah salla-llaahu 3alayhi wa-sallam heeft gezegd: “Voorwaar, het oog is de binder van de anus. Voorwaar, als de ogen slapen, ontspant de binder.”[1] En in een andere uitspraak: “En al wie slaapt, laat hem de wudoe’ verrichten.”[2] Deze toevoeging is overgeleverd door 3alie radiya-llaahu 3anhu zonder de uitspaak: “ontspant de binder.”

 

Oordelen:

De oordelen van deze hadieth zijn eerder behandeld bij de uitleg van hadieth 61.

Deze hadieth is ook een duidelijk bewijs dat wanneer men slaapt en niet meer bewust is van hetgeen hij doet en om hem heen gebeurt, zijn slaap zijn wudoe’ bederft: “Voorwaar, als de ogen slapen, ontspant de binder.”[3] De Profeet salla-llaahu 3alayhi wa-sallam vergelijkt het oog met het bewustzijn van de mens. Wanneer het bewustzijn van de mens te zwak is, heeft hij geen controle over zijn ledematen en kan hij zijn wind niet tegenhouden.

Hadieth 74

وَلأبِي دَاوُدَ أَيْضًا، عَنْ اِبْنِ عَبَّاسٍ مَرْفُوعًا: «إِنَّمَا اَلْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا». وَفِي إِسْنَادِهِ ضَعْفٌ أَيْضًا.

 

3abdu-llaah ibn 3abbaas radiya-llaahu 3anhumaa heeft gezegd (dat de Profeet salla-llaahu 3alayhi wa-sallam gezegd heeft): “Voorzeker, de wudoe’ is slechts verplicht voor degene die liggend slaapt.”[4]

Oordelen:

Deze hadieth mag niet als bewijs worden gehanteerd omdat deze da3ief is verklaard. Ook is het in strijd met de oordelen die uit authentieke ahaadieth voortvloeien. Deze hadieth maakt namelijk onderscheid tussen het liggend slapen en niet-liggend slapen, terwijl we eerder hebben geconstateerd, dat slechts diepe slaap de wudoe’ bederft.


[1] Hasan, deze hadieth is overgeleverd door imaam Ahmad, en imaam a-Ttabaraanie, en is hasan verklaard door imaam al-Albaanie.

[2] Sahieh, deze hadieth is overgeleverd door imaam Ahmad en imaam al-Bayhaqie, en is sahieh verklaard door imaam al-Albaanie.

[3] Zie ook hadieth 61.

[4] Da3ief, deze hadieth is overgeleverd door imaam aboe Daawoed, en is da3ief verklaard door imaam al-Albaanie.